Esenboğa’ya uçaklar ne kadar güvenli iniyor, şaşıracaksınız!

Engin Balım yazdı…

Bugün sizlere, hepimizin can güvenliği ile ilgili, seyahat ettiğimiz uçakların, havaalanlarına kazasız inmelerini sağlayan bir ihale skandalını anlatacağım.

Havacılıkla ilgili teknik konuları, rahat anlayabilmeniz adına basitleştirmeye çalışacağım.

Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü Elektronik Dairesi Başkanlığı tarafından, EKAP üzerinden ihale edilerek temin ve tesisi sağlanan havalimanları ALETLİ İNİŞ SİSTEMİ (ILS – Instrument Landing System) İdari Şartnamenin olmazsa olmaz maddelerinden “CAT 3 Uçuş Kontrol Raporu verilecektir” maddesi, usulsüz CAT 3 raporu sağlayarak ihaleye katılan ve bu rapor ile 2023 -2024 yıllarında yaklaşık 13.5 milyon dolar teklif verip teknik komisyondan kabul alan Güney Koreli Mopiens firması rakiplerini diskalifiye etti.

CAT 3 RAPORU VE ÖNEMİ NEDİR?

CAT 3 yani ILS sistemi havalimanı Kategorileri, CAT 1-2-3 ve CAT 3 (A-B-C) olarak havalimanının bulunduğu konum, hava şartları, coğrafi yapısı baz alınarak ona verilen kategoridir.

Uçağın iniş ve görüş mesafesi ne kadar zorlu ise kategorisi de o kadar artar. İşte ILS- CAT 3 de uçağı otomatik pilotta dahi en zorlu hava şartlarında kazasız belasız piste indiren sistemin ta kendisidir.

Türkiye’de en kritik konumda olan İstanbul İGA, Atatürk, Ankara Esenboğa ve Erzurum Havalimanları CAT 3 kategorisindedir.

Ancak 2023 ve 2024’te yapılan ihalelerde bahsi geçen Güney Koreli Mopiens firması, FAS-OURZAZATE Havalimanı’ndan alınan bir CAT 3 raporu sunarak Türkiye’deki ihaleleri kazanmış. Ancak hiçbir zorlu iniş şartı olmayan adeta çöl üstüne tek pisti olan bu havalimanı CAT 2 kategorisine sahip sanıyorken, konuyu Erdem Atay ile yaptığımız “Salı Sallanır” programında dile getirdikten sonra, aslında bu havalimanının CAT 1 yani çok daha düşük bir kategoride olduğunu ispatlayan yeni bir belge daha tarafıma ulaşıverdi.

Yukarıda Google Earth üzerinden aldığım Fas’taki havalimanının fotoğrafını paylaşıyorum. Gördüğünüz sis, sert rüzgar, buz, karlı ve yağmurlu hava şartları gibi CAT 3 kategorisi koşullarını sağlamayan bir iklimdeki havalimanı. CAT 3 koşulu için en az üç pistli bir havalimanı gerekiyorken, Fas’taki bu havalimanında sadece tek bir pist mevcut!

Yine yukarıda paylaştığım Fas’taki havalimanında 14 anten (havacılık tabiriyle 14 eleman) olduğu görülüyor, oysaki CAT 3 raporu alabilmek için, en az 24 anten bulunan bir havalimanında ILS sisteminin denetiminin yapılması uluslararası standartlarla isteniyor. Anten sayısı, uçağın sinyalinin zorlu hava şartlarında uçağın sinyalinin yakalanması ve uçağın doğru şekilde indirilmesi için olmazsa olmazken, Mopiens firmasının, bu şartlardaki bir havalimanından, CAT 3 raporu alması kafa karıştırıyor.

Mopiens firmasının, DHMİ’nin 2016 yılında İstanbul İGA Havalimanı için yine CAT 3 şartı koyarak yaptığı ihaleye yetersizliği yüzünden katılamadığı, hatta o zaman ki genel müdür ve yöneticilerin firmayı ihaleye katılmaması için baskı yaptığı da havacılık camiasında konuşulanlar arasında.

Ancak ne olduysa daha sonraki Genel Müdür Hüseyin Keskin ve aynı zamanın kilolarca altın ve milyon dolarlarca parayla evinde yakalanıp şu anda cezaevinde olan İşletme Dairesi Başkanı Cemil Acar zamanında, bu ihaleler usulsüzce bu firmaya verilmiştir.

Bu dönemde Elektronik Daire Başkanlığı’na, İşletme ve İnşaat Dairesinden liyakata uygun olmayan kişiler atandığı da bir başka ayrıntı.

Hatta bu firma ile ilişkisi olduğu iddia edilip Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından, hakkında dosyalarca rapor yazıldığı belirtilen, Elektronik Dairesi Başkanlığı Seyrüsefer Yardımcı Cihazlar Şube Müdürü Mevlüt Arslan’ın da bu usulsüz rapora onay veren teknik komisyona liderlik ettiği iddialar arasında.

Milyarlarca dolarlık Havalimanları, uçak yatırımları ve insanlarımızın uçuş ve can güvenliğinin böylesi bir sahte raporla felakete dönüşebileceği gerçeğini ortaya koyup konunun takipçisi olacağımı belirtiyorum.