Batılı siyasiler gazetecileri yurt dışına götürür mü? 

Gürbüz Evren yazdı…

Ülkemizde gündem o kadar hızlı değişiyor ki, çok önemli konular bile kutuplaşmanın yarattığı sağlıksız, kısır tartışmaların dışında ele alınamadığı için doğru sonuçlara varılamadan unutulup gidiyor.

Konu akçeli ilişkileri ilgilendirse bile paranın savurulmasına, yolsuzluklara on yıllardır alışmış halkımızın dikkatini çekmiyor.

Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, İstanbul’un 2027 Avrupa Oyunları’na ev sahipliği yapmasına ilişkin mutabakat zaptının imzalandığı programa katılmak için 36’sı gazeteci 73 kişilik bir grupla, 18 Mayıs’ta İtalya’nın başkenti Roma’ya gitmişti. 

Bu yolculuk için THY’den bir Boeing 737 uçağı kiralandı.

Heyet, Roma yakınındaki 5 yıldızlı Parco dei Principi Grand Hotel & Spa adlı otelde kaldı. 

Tüm masraflar, İstanbul Büyükşehir Belediyesi bütçesinden karşılandı.

Ekrem İmamoğlu’nun bu konudaki eleştirilere yanıtı, “İlk defa İBB’nin kendi bütçesiyle gazetecileri getirdiğimiz bir organizasyon yaptık. Bundan daha doğal bir şey yok… Bunun yadırganacak bir tarafı yok… Etik kurallar üzerinden eleştirileri dinliyoruz. Bir eksiğimiz varsa bakarız, bir sonrakinde yapmayız…” şeklinde oldu.

Zaten son cümleye dikkat edilirse İmamoğlu’nun da hatanın farkına vardığı anlaşılacaktır.

Türkiye’de sağ iktidarlar dönemlerinde sayısız yolsuzluk oldu.

Ama 1989 yılında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığını SHP’nin kazanmasının ardından 1990’lı yılların başında ortaya çıkan İSKİ yolsuzluk skandalı bugün bile CHP’ye yönelik eleştirilerde kullanılır.

Yani tek bir hata yaparsınız, bunun üzerinden hep vurulursunuz. 

Bu nedenle, tam da iktidar olma yolu gözükmüşken CHP etiketi taşıyan her yetkili yaptıklarına, söylediklerine dikkat etmelidir.

Gerçi etmese de olur, çünkü dediğim gibi böyle konular artık halkımızın umurunda değil. 

Şimdi Batılı ülkelerde gazetecilerin resmi yetkililerin yurtdışı gezilerine nasıl katıldığına bakalım.

İtalya

İtalya’da 2012 yılına kadar gazetecilerin, devlet yetkililerinin yurtdışı gezilerine katılımlarındaki masraflar kamuoyunda tartışma konusuydu.

Başbakan Mario Monti, yeni tasarruf tedbirlerine her alanda uyulması talimatını verdi. Monti ayrıca kendisi dahil tüm yetkililerin yurtdışı gezilerini izleyecek gazetecilerin uçak biletleri konusunda bir düzenleme getirdi. Buna göre bilet ücretlerinin mesafeye göre en az 200 eurosunu gazetecilerin kurumları ödeyecekti. Daha sonra her yıl yapılan yeni düzenlemelerle yurtdışı gezilerine katılan gazetecilerin tüm masraflarının kurumları tarafından ödenmesi kuralı getirildi.

Vatikan

Vatikan, İtalya’dan çok daha önce bu konuda yapılmış düzenleme vardı. Gazeteciler, çalıştıkları kuruluşlara göre sırasıyla Papa’nın gezilerine davet ediliyordu. Ama gazetecilerin seyahatlerde yaptığı tüm harcamalar kurumları tarafından ödenmesi şartı koyulmuştu.

Fransa

Fransa’da bu konuda kesin ve katı kurallar koyulmuştur. Medya kuruluşları Cumhurbaşkanı başta olmak üzere tüm resmi yetkililerin yurtdışı ziyaretlerine gönderecekleri gazetecilerin masraflarını karşılamayı taahhüt eder. Fransa’nın gazetecilere tek yardımı konaklama konusundadır. Gidilecek ülkedeki Fransız Büyükelçiliği gazetecilere uygun fiyatlarda kalabilecekleri oteller bularak, yardımcı olur. 

Belçika

Belçika’da resmi yetkililer yurtdışı gezilerine her zaman aynı medya kuruluşlarını davet etmez. Aynı kuruluş yılda en fazla 2 kez davet edilir. Medya kuruluşları gönderdikleri gazetecilerin tüm masraflarını kendileri öderler. Yurtdışındaki Belçika Büyükelçilikleri de tıpkı Fransızlar gibi uygun fiyat veren oteller bularak gazetecilere yardımcı olur.

İngiltere

İngiliz yetkililerin yurtdışı ziyaretlerine devlet ve özel medya kuruluşlarından aynı sayıda gazeteci davet edilir. Gazetecilerin masrafları çalıştıkları kurumlar tarafından ödenir. 

Almanya

Almanya’da gazeteciler, kamuoyunun bilgilendirilmesi için kural olarak resmi yetkililerin yurtdışı gezilerine davet edilirler. Ama gazetecilerin masraflarını kurumları ya da kendileri karşılar. Sadece daha uygun fiyatlara uçak bileti bulunabilmesi için gazetecilere yardımcı olunur.  

Amerika Birleşik Devletleri

ABD’de, yetkililerin yurtdışı gezilerine davet edilen gazetecilerin masraflarını çalıştıkları kurumlar karşılar. 

Tüm ülkeler ve diğer Avrupa Birliği üyesi ülkelerin gazetecileri için yurtdışı gezilerinde ücretsiz olan tek şey katıldıkları resmi yemeklerdir.

Avrupalı gazeteciler için ücretsiz olan tek yurtdışı gezisi ise Avrupa Birliği Komisyonu’nun Brüksel’e düzenlediği medya etkinliğidir.

Her üye ülkeden 40 gazetecinin davet edildiği gezi 2 günlüktür. 

Gazeteciler bu süre zarfında, Avrupa Birliği’nin çok önemli gördüğü 8 konu başlığında oturumlara katılırlar. 

Tüm masrafları karşılanan gazetecilerden, ülkelerine döndüklerinde, Avrupa Birliği’nin politikaları hakkında kamuoyunu bilgilendirmeleri istenir. 

Şimdi Ekrem İmamoğlu’nun Roma gezisine çok benzer bir olayı özetleyelim.

Paris’in Sosyalist Partiden seçilmiş Belediye Başkanı Anne Hidalgo, 2014 yılından beri bu görevi yapıyor. 

Hidalgo, 2024 Paris Olimpiyatları için lobi yapmak üzere 2017’den itibaren birçok yurtdışı gezisi düzenledi. 

Bir gazeteci, konuyla ilgili hazırlayacağı yazı dizisi için Hidalgo’dan, arasında gazetecilerin de olduğu heyetlere yapılan harcamalar hakkında bilgi istedi.

Paris Belediye Başkanı ise harcamalar haricindeki bilgileri vermekle yetindi.

Gazeteci, yapılan masrafları bir kez daha istediğinde Hidalgo, Paris 2024 Olimpiyatlarını alabilmek için verilen mücadele için yapılan harcamaların Paris Belediyesini ilgilendirdiğini, paylaşmayacağını bildirdi.

Bunun üzerine gazeteci söz konusu bilgileri almak için dava açtı.

Uzun süren yargı sürecinden sonra Yüksek Mahkeme, Paris Belediye Başkanı’nın gezilerinde yapılan harcamaların Paris halkının parasından olduğuna vurgu yaparak, tüm masrafların faturalarıyla birlikte açıklanmasına karar verdi.

Anne Hidalgo ise öylesine bir özür diledi.

Başlangıçta söylediğim gibi paranın har vurulup harman savurulmasına ve yolsuzluklara on yıllardır alıştırılmış halkımız, artık siyasilerin akçeli ilişkileri gündeme geldiğinde bunlarla ilgilenmiyor.