Naim Babüroğlu yazdı…
SOVYETLER’İN AFGANİSTAN’I İŞGALİ
Afganistan, Orta Asya güneyinde denize çıkışı olmayan bir ülke. Doğu ve güneyde Pakistan; batıda İran; kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan; kuzeydoğuda ise Çin ile komşudur. Nüfusu yaklaşık 32 milyon.
Sovyet ordusu, 24 Aralık 1979 yılında Afganistan’ı işgal etmeye başlayınca, ABD Başkanı’nın Ulusal Güvenlik Danışmanı Brzezinski, Başkan Carter’a, “Artık Sovyetler’in kendi Vietnam’ını hazırlama imkânına kavuştuğunu” söyler. ABD, Rusların Afganistan’ı işgal etmeleri için gerekli altyapıyı hazırlamış ve işgal için adeta teşvik etmişti. Brzezinski, bu konuda şu açıklamayı yapar: “Başkan Carter, Kabil’deki Sovyet yanlısı yönetime karşı savaşanların desteklenmesi yönündeki ilk direktifini, Sovyet işgalinden altı ay önce vermişti ve ben aynı gün Başkan Carter’a yazdığım notta, bu yardımın Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgal etmesine neden olacağını açıklamıştım.”
ABD, Sovyet ordusunun Afganistan’ı işgal etmeden altı ay önce, El Kaide’nin tohumlarını atmıştı.
1989’da Afganistan’dan çekilmek zorunda kalan Sovyetler, geride 50 bin ölü ve 60 milyar doları gömmüştü. ABD’nin, Afganistan’da yetiştirdiği cihatçı savaşçılar sadece Sovyetlere Vietnam’ı yaşatmadı, El Kaide adıyla dünyanın ve ABD’nin başına bela oldu.
EL KAİDE, AFGANİSTAN, PAKİSTAN
CIA, Afganistan’da yetiştirdiği El Kaide’ye, 10 yıl süren savaş sırasında üç milyar dolar sağladı. Silah ve para kaynağı, ABD, Suudi Arabistan ve bazı Arap ülkeleriydi. El Kaide’nin ihtiyacı olan para, CIA ve Pakistan İstihbarat Örgütü (ISI) üzerinden verildi. Ayrıca, cihatçı savaşçılar için ABD’de eğitim kampları açıldı.(1)
1979’da Sovyetlerin Afganistan’ı işgalinin ardından, Pakistan üç milyona yakın Afgan sığınmacıyı kabul etti. Afganistan’la 2.430 kilometre sınırı bulunan Pakistan, bölgede lider olma hayaliyle Afganistan’ı nüfuzu altına almak istedi. Pakistan medreseleri, sığınmacılardan savaşçı yetiştirme kaynağına dönüştü. Pakistan, hem radikal gruplar için bir eğitim ve lojistik destek üssü oldu, hem de sınırı kolaylıkla geçen binlerce radikal savaşçının yuvalandığı komşu ülke durumuna geldi.
Yıllar sonra, Brzezinski’ye, “Radikal İslamcıları desteklediğiniz, onlara silah sağladığınız ve onları eğittiniz için pişman değil misiniz” sorusu sorulur. Cevabı çok netti: “Dünya tarihi için hangisi daha önemlidir? El Kaide mi, yoksa Sovyet İmparatorluğu’nun çökmesi mi? Kışkırtılmış birkaç Müslüman mı, yoksa Orta Avrupa’nın özgürleşmesi ve ‘Soğuk Savaş’ın bitmesi mi?”(2) ABD’nin hedefi oldukça açıktı. Ama en büyük darbeyi, Afganistan ve komşusu Pakistan aldı.
Pakistan’ın ABD ile birlikte eğittiği ve Afganistan’a gönderdiği savaşçılar, kendisini de vuran bir canavara dönüşmüş, akrep acımasızca sokmaya başlamıştı. Nükleer güç olan ve Hindistan’la yarışan Pakistan, 1980’de başlayan El Kaide türevi radikal unsurların sınır kentlerinde yuvalanmasıyla bir daha istikrarı yakalayamadı. Afganistan ise, çökmüş ülke statüsüne dönüştü ve komşu ülkeler için adeta bir tehdit durumuna geldi.
Özet Kaynakça:
(1) Jürgen Elsasser, Batılı Gizli Servislerden IŞİD’e Giden Yol, Kaynak Yayınları, İstanbul, 2015.
(2) Jürgen Elsasser, Batılı Gizli Servislerden IŞİD’e Giden Yol, Kaynak Yayınları, İstanbul, 2015.
(3) https://www.wsj.com/articles/afghan-government-could-collapse-six-months-after-u-s-withdrawal-new-intelligence-assessment-says-11624466743 (Erişim, 5 Temmuz 2021, saat 17.25).
(4) https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-57661224 (Erişim, 5 Temmuz 2021, saat 15.41).
(5) https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-57719329 (Erişim, 5 Temmuz 2021, saat 14.55).
İşte bu yüzden tarihin hep yalnış tarafında olacaksınız. Taliban aynı zamanda Suudilerin desteklediği İşide karşıda savaşıyor.
Amerika Afgan hükümetini destekliyor. İlk ve orta öğrenimini Kabil’de bitiren Gani, üniversite eğitimine devam etmek üzere Lübnan’a gitti ve burada Beyrut Amerikan Üniversitesi’nde eğitim görmeye başladı. Üniversite yıllarında Lübnanlı Roula ile tanıştı ve onunla evlendi.
Ahmedzay, Antropoloji dalında eğitim vermek için 1977’de Afganistan’a döndü. Ancak daha sonra New York’taki Columbia Üniversitesi’nden burs kazandı ve bu düşünceyi erteleyerek ABD’ye gitti. Bir yıl sonra Afganistan Demokratik Halk Partisi iktidara geldiği sırada aile üyelerinin birçoğu hapsedildiği için Eşref Gani Ahmedzay, ABD’de kalmayı tercih etti. Bu vesileyle Columbia Üniversitesinden “Kültürel Antropoloji” alanında “Üretilen ve Tesellüt: Afganistan, 1747-1901” adlı tezi ile doktora diplomasını aldı.
Ahmedzay ile Roula, çocukları Mari ve Tarık’ın Amerika’da doğması nedeniyle Amerikan vatandaşlığı aldı.
Taliban Amerikaya karşı savaşıyor. Ama dinci diye gözünüz gerçekleri görmüyor !!! Siz Antiemperyalistçilik oynamaya devam edin.