Yıldırım Koç yazdı…
İş Kanununa göre, işçinin İŞİNDE ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği süreler, çalışılmış gibi sayılır ve bu süreler için işçinin ücreti tam olarak ödenir (Madde 66/c). Ancak işçinin işyeri dışında bir görev beklediği süreler için bir ödeme öngörülmemektedir.
Bazı işyerlerinde özellikle bakım işçilerinin belirli gün ve saatlerde evlerinde acil bir durum çıktığında hemen işyerine gitmeye hazır biçimde beklemelerini gerektiren uygulamalar vardır. Ancak bu süreler için kendilerine bir ödeme yapılmamaktadır. Bazı toplu iş sözleşmelerinde işçiye bu yükümlülük getirilirken, bekleme süresi için bir ücret ödenmesi koşulu konmamıştır.
Sağlık işkolunda “icapçılık” denilen bu uygulama için ücret ödenmektedir. Diğer işkollarında toplu iş sözleşmesiyle ücret ödenmesi uygulaması çok seyrektir.
Aşağıda çeşitli toplu iş sözleşmelerinde bu konudaki düzenlemeler sunulmaktadır:
“Nöbet Primi: İşyeri haricinde serbest bulunan ve her an işe çağrılmak üzere hazır bulunması istenen bakım ve teknik bölümde çalışan sendika üyesi işçiye, nöbet tuttuğu ve işe gelmediği gün için net 500 TL. tutarında nöbet primi ödenir. 01.01.2025 tarihinden itibaren bu tutar 01.01.2024 – 31.12.2024 tarihleri arasında yıllık TÜİK Tüketici Fiyatları Endeksi Artışı (Enflasyon) oranının %10 artırılması ile bulunacak oranda arttırılarak ödenir.” (Tekgıda-İş – Bunge Gıda, 2024-2025)
“Nöbet ve İcapçılık
“İcapçı (işe gelmeksizin göreve hazır halde bulunan kişi) olarak görevlendirilmiş olanlara, icapçı kaldıkları her gün için 2 (iki) saatlik çalışmaya tekabül eden ücret ödenir. İcap nöbeti aylık 10 (on) günden fazla ödenmez. İcapçılık esnasında göreve çağrılanlara ilk gelişlerinde 3 (üç) saatten az olmamak üzere saatlik mesai ücreti fazlası ile ayrıca ödenir. İcapçı olarak göreve çağırılanlara imkanlar ölçüsünde vasıta temin edilir.” (Öz Sağlık-İş, Trakya Karadeniz Teknik Üniv., 2022-2024)
“İCAPÇILIK
“İcapçı olarak görevlendirilmiş olanlara, icapçı kaldıkları her gün için 1 saatlik fazla çalışmaya tekabül eden ücreti ödenir. İcapçılık esnasında göreve çağrılanların gidiş dönüşü işveren tarafından sağlanır. Ayrıca icapçı olarak göreve çağırılanların çalıştıkları süre çalışma süresinden sayılır. Çalışma süresi haftalık 45 saati aşması durumunda fazla çalışma ücreti ödenir.” (Öz Sağlık-İş – Çanakkale Onsekiz Mart Üniv., 2022-2025)
“Nöbet ve İcapçılık
“İşçiye, icap listesinde bulunmasına rağmen göreve çağırılmaması halinde 2 saatlik fazla çalışma ücreti, göreve çağırılması halinde en az 2 saat olmak şartı ile çalışılan süre kadar fazla mesai ücreti ödenir.
“İşçilere normal çalışma saatlerinin dışında nöbet tutturulması halinde, nöbet tutulan süre kadar, fazla çalışma ücreti ödenir veya işçinin rızası alınarak izinle takas edilir.” (Öz Sağlık-İş – Edirne Trakya Üniv., 2020-2023)
“Nöbet ve İcapçılık
“İcapçı (işe gelmeksizin göreve hazır halde ikametinde geçirdiği süre) olarak görevlendirilmiş olanlara, icapçı kaldıkları her gün için 2 saatlik fazla çalışmaya tekabül eden ücreti ödenir. İcapçılık esnasında göreve çağrılanlara ayrıca fazla çalışma ücreti ödenir. İcapçı olarak göreve çağırılanlara imkanlar ölçüsünde vasıta temin edilir.
“İşçilere normal çalışma saatlerinin dışında nöbet tutturulması halinde, nöbet tutulan süre kadar, fazla çalışma ücreti ödenir veya işçinin rızası alınarak izinle takas edilir.” (Öz Sağlık-İş – Sağlık Bakanlığı, 2023-2024)
“İcapçılık
“İcapçı (işe gelmeksizin göreve hazır halde ikametinde geçirdiği süre) olarak görevlendirilmiş olanlara (teknik bilişim uzmanları dahil), icapçı kaldıkları her gün için 2 saatlik fazla çalışmaya tekabül eden ücreti ödenir. İcapçılık esnasında göreve çağrılanlara ayrıca sözleşmenin 18. maddesine göre fazla çalışma ücreti ödenir. İcapçı olarak göreve çağırılanlara imkanlar ölçüsünde vasıta temin edilir.” (Sağlık-İş – Dicle Üniv., 2023-2025)
“Nöbet ve İcapçılık
“İcapçı olarak görevlendirilmiş olanlara, icapçı kaldıkları her gün için 2 saatlik fazla çalışmaya tekabül eden ücreti ödenir. İcapçılık esnasında göreve çağrılanlara ayrıca fazla çalışma ücreti ödenir (16 saat icap=2 saat fazla mesai).
“İşçilere normal çalışma saatlerinin dışında nöbet tutturulması halinde, nöbet tutulan süre kadar, fazla çalışma ücreti ödenir.
“İcapçı olarak göreve çağrılan işçilere işe gidiş ve dönüşlerinde işverence temin edilecek servis araçları ile götürülüp getirilirler.” (Sağlık-İş – Kocaeli Üniv., 2023-2024)
“Nöbet ve İcapçılık
“İcapçı olarak görevlendirilmiş olanlara, icapçı kaldıkları her gün için 2 saatlik fazla çalışmaya tekabül eden ücreti ödenir. İcapçılık esnasında göreve çağrılanlara ayrıca fazla çalışma ücreti ödenir.
“İşçilere normal çalışma saatlerinin dışında nöbet tutturulması halinde, nöbet tutulan süre kadar, fazla çalışma ücreti ödenir.” (Sağlık-İş – Ege Üniv., 2022-2024)
“Nöbet ve İcapçılık
“İşçiye icap nöbeti yazılan her gün için 2 saat fazla mesai ücreti ödenir. İcap nöbetinde başka ödeme yapılmaz.” (Sağlık-İş – Kırıkkale Üniv., 2023-2024)
