Ekonomik kriz ve artan beddualar

Yıldırım Koç yazdı…

Son aylarda ekonomik krizin etkileri daha fazla hissedilmeye başlandığından beri halkımızın bedduaları da arttı. 

Türkçemizde çok zengin bir beddua ve küfür literatürü var. Argomuz da iyidir. Başka dillerde benzer argo zenginliklerine rastlayabilirsiniz, ancak beddua ve küfür konusunda hiçbir dilin bizimkiyle rekabet edebileceğini düşünmüyorum. 

Küfür hakkında bir şey söylemeyeyim. 

Ama insan niye beddua eder?

Gücü bir şeylere yetmez; çaresizlik içinde Allah’a sığınır; işi ona havale eder.

Beddua işe yarar mı? 

Bilmiyorum; ancak insan en azından hemen engelleyemediği kötülükler karşısında beddua etti mi içini rahatlatıyor.

1987-1988 yıllarında da bedduada büyük bir sıçrama yaşanmıştı. Çok büyük ekonomik zorluk yaşayanlar küfüre ve bedduaya sarılıyordu. Sonra meşru ve demokratik kitle eylemleri başladı ve beddualarla küfürlerin yerini hak mücadelesi aldı. 

Türkiye’de şu anda henüz beddua (ve hiç kuşkusuz, küfür) aşamasındayız. Bakalım bu aşama ne zaman aşılacak. 

Ancak son aylarda duyduğum bedduaları bizim zenginliğimize yakıştıramıyorum. Bu sözlü kültür unutulmamalı. Benim önerim, beddua edeceklerin çok zengin geleneğimizden daha etkili bir biçimde yararlanmaları. Onlara yardımcı olmak amacıyla, bazı beddualarımızı hatırlatıyorum. Herkesten az sayıda benzer bedduayı duymaktan sıkıldım. Biraz değişiklik yararlı olacak. Halkımızın bu alandaki büyük yaratıcılığından bazı örnekleri aşağıda (kullanılacağı umuduyla) sunuyorum:

Adı bilinmedik derde düşesin

Alemin maskarası olasın
Allah az verip gezdirsin, çok verip azdırsın

Allah dert verip derman vermesin

Allah güldürmesin

Allah, güvendiğin bütün dalları kırıp, kanadını kolunu kötürüm sarıp, cami avlusuna mendili serip, elini ellere salan eylesin

Allah, kadılar kapısında kışlatsın

Allah, yataklara düşüp süründürerek, dermansız dertlere büründürerek, edepten namustan arındırarak, düşmanı hâline gülen eylesin

Ardı yurdu ıssız kalsın

Arkandan teneke çalalar

Aşından akrep çıksın, görmeyip yutasın

Ayağın çolak, başın kabak ola        

Bacana baykuş konsun

Bir eline aldığın pul olsun dökülsün, öbür eline aldığın kül olsun savrulsun

Cami avlularından mendilin kalkmaya

Cefa ile can veresin

Cehenneme direk olasın

Çaldığın parayı doktora veresin

Çaldıklarının hayrını görme

Çoluk çocuğun maskarası ol

Darlık çekesin, bolluk yüzü görmeyesin

Derdine derman, yarana merhem bulunmaya

Dokuz yorgan parçalasın ölmesin

Döşekte uzanıp ölmeyesin 

Ekmeğin aşın olsun da, yiyecek dermanın olmasın

Ekmeğini itler, yakanı bitler yesin

Ekmek atlı, sen yaya olasın

Eşin dostun olmaya

Gökte bulut yokken dolular yağsın; emeğin zayi olsun, fidan bitmesin 

Gözünü toprak doyursun

Gün gele kara gele, yüreğine yara gele

Hayrını görmeyesin

Hevesin kursağında kalsın

İki yakan bir araya gelmeye

İtten aç, yılandan çıplak kalasın 

İyi nimetlere perhiz tutasın

Kabir azabı çekesin

Kazancın ilaçlara yetmesin

Kocamadan belin iki bükülsün

Kollarına kelepçeler takılsın

Kuruş kuruş dilenesin

Malından canından ol

Mapushanelerde çürüyesin

Meteliğe kurşun atasın

Ömrün uzun olsun, dert ile yaşa

Öyle bir dert tutasın ki, dermanı kuş sütü, eşek boynuzu ola inşallah

Paran pul ola, karın dul ola

Rezil rüsva olasın

Sen kazanasın, eller yiye

Sıcak yatasın, soğuk kalkasın

Susuz derelerde boğulasın

Tokluğun bayramdan bayrama ola

Varın yoğun sele, yele gide

Varlık bul dirlik yüzü görme

Varlık bul, dirlik bulma

Vurduğun yer ot olsun, elin kolun küt olsun

Yanın yatakta, gözün kapıda ola

Yaptığın iş başını yesin

Yattığın yatak demir, diken olsun

Yiğit iken yıkılasın, dal iken devrilesin 

Yorganın ot, yastığın taştan olsun